BİLGİ REHBERİ
IMCO (IMDG) Sınıf Rehberi
Tehlikeli maddelerin denizyolu taşımacılığındaki sınıflandırması, depolamada da yol göstericidir. Sınıf 6-7-8-9'u tek sayfada, sade Türkçeyle anlattık.
01ÖNCE TERİMLER
IMCO mu, IMDG mi?
İkisi de aynı sınıflandırmayı anlatır. IMCO, Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) 1982 öncesindeki adının kısaltmasıdır. Tehlikeli madde kodunun bugünkü resmî adı IMDG Kod'dur; sektörde ise "IMCO sınıfı" ifadesi alışkanlıkla kullanılmaya devam eder.
Kod, tehlikeli maddeleri 9 sınıfa ayırır. Biz bu rehberde depolama tarafında en sık karşımıza çıkan dört sınıfı — 6, 7, 8 ve 9 — ele alıyoruz. Amacımız mevzuatın yerini tutmak değil; hangi ürünün neden özel muamele istediğini anlaşılır biçimde aktarmak.
BİLGİLENDİRME
Bu sayfa genel bilgilendirme amaçlıdır ve mevzuat metni yerine geçmez. Bir ürünün sınıfı, ambalaj grubu ve depolama koşulları; ürünün güvenlik bilgi formu (SDS), UN numarası ve yürürlükteki mevzuat esas alınarak belirlenir.
02SINIFLAR
Sınıfı seçin, ayrıntısını okuyun.
Dört sınıf; tanımı, örnek ürün grupları, depolama ilkeleri ve TCR'de nasıl ele alındığıyla birlikte.
Sınıf 6 — Zehirli ve Bulaşıcı Maddeler
IMDG Kod'da Sınıf 6 iki alt bölüme ayrılır. 6.1 zehirli (toksik) maddeler; solunduğunda, yutulduğunda veya deriyle temas ettiğinde insan sağlığına ciddi zarar verebilen maddelerdir. 6.2 bulaşıcı maddeler ise hastalık yapıcı mikroorganizma içerdiği bilinen ya da içermesi makul biçimde beklenen maddeleri kapsar.
Depolama açısından bu iki alt bölüm çok farklı dünyalardır: 6.1 kapsamındaki endüstriyel kimyasallar uygun ayrıştırma ile antrepo koşullarında değerlendirilebilir; 6.2 kapsamındaki biyolojik ve tıbbi maddeler ise kendi özel rejimine tabidir.
TCR'DE NASIL DEPOLANIR?
Sınıf 6.1 kapsamındaki ürünler; gıda ve yem gruplarından ayrılmış, erişimi kısıtlı bir bölgede adresli olarak depolanır. Kabul öncesinde SDS incelenir, uyumsuz sınıf komşulukları planlama aşamasında kapatılır. 6.2 kapsamındaki bulaşıcı maddeler hizmet kapsamımızda değildir.
Kimyasal Depolama HizmetiÖrnek ürün grupları
Depolama ilkeleri
- Gıda, yem ve gıda ambalajıyla aynı bölgede depolanmaz; bu, kodun en net ayrıştırma kurallarındandır.
- Ambalaj bütünlüğü ve etiket okunabilirliği her mal kabulde kontrol edilir.
- Dökülme kiti, emici malzeme ve kişisel koruyucu donanım erişilebilir mesafede tutulur.
- Alan erişimi sınırlıdır; havalandırma ve düzenli görsel kontrol standarttır.
Sınıf 7 — Radyoaktif Maddeler
Sınıf 7; aktivite derişimi ve toplam aktivitesi kodda tanımlı muafiyet değerlerini aşan radyonüklid içeren maddeleri kapsar. Ambalajlar taşıma indeksi (TI) ve kategori etiketiyle (I-BEYAZ, II-SARI, III-SARI) işaretlenir; bu etiket ambalaj yüzeyindeki radyasyon düzeyi hakkında bilgi verir.
Bu sınıf, diğerlerinden farklı olarak yalnızca taşıma koduna değil; ulusal nükleer düzenleme mevzuatına ve yetkili kurum iznine de tabidir. Lisans, mesafe kuralları, işaretleme, doz takibi ve ayrıntılı kayıt zorunluluğu vardır.
TCR'DE NASIL DEPOLANIR?
Sınıf 7 kapsamındaki ürünler; mevzuatın öngördüğü özel koşullar ve gerekli izinler çerçevesinde, yalnızca ürün ve ambalaj bazında yapılan uygunluk değerlendirmesinin ardından ele alınır. Bu sınıfta genel bir kabul taahhüdü vermiyoruz; her talep ayrı değerlendirilir.
Kimyasal Depolama HizmetiÖrnek ürün grupları
Depolama ilkeleri
- Yalnızca yetkili kurum izinleri ve mevzuatın öngördüğü özel koşullar altında ele alınır.
- Ayrı, işaretli ve erişimi kısıtlı alan; sürekli çalışılan bölgelerden mesafe korunur.
- Taşıma indeksi toplamına bağlı gruplama ve istif sınırları gözetilir.
- Ambalaj bütünlüğü, etiket ve evrak kontrolü ile hareketlerin ayrıntılı kaydı esastır.
Sınıf 8 — Aşındırıcı Maddeler
Sınıf 8; temas halinde deri dokusunda kalıcı hasara yol açan veya sızıntı durumunda metalleri belirgin biçimde aşındıran maddeleri kapsar. Asitler ve bazlar bu sınıfın gövdesini oluşturur.
Depolamada iki risk öne çıkar: ambalajdan sızıntı ve uyumsuz maddelerin teması. Asit ile bazın ya da bazı asitlerle metallerin bir araya gelmesi; ısı, gaz çıkışı ve hızlı reaksiyon üretebilir. Bu yüzden malzeme uyumluluğu, ayrıştırma kadar önemlidir.
TCR'DE NASIL DEPOLANIR?
Sınıf 8 ürünleri; retansiyonlu ve ayrı adreslenmiş alanlarda depolanır. Asit ve baz grupları ayrılır, düzenli görsel sızıntı kontrolü yapılır, müdahale malzemesi alanın içinde tutulur. Ambalaj tipi ve malzeme uyumluluğu kabul kararının parçasıdır.
Kimyasal Depolama HizmetiÖrnek ürün grupları
Depolama ilkeleri
- Asit ve baz grupları birbirinden ayrı tutulur.
- Malzeme uyumluluğu gözetilir: zemin, raf ve ekipman korozyona dayanıklı olmalıdır.
- Sızıntı toplama (retansiyon) düzeni ile emici ve nötralizasyon malzemesi bulundurulur.
- Göz duşu ve koruyucu donanım erişilebilir; kapak sızdırmazlığı ve istif yüksekliği düzenli kontrol edilir.
Sınıf 9 — Muhtelif Tehlikeli Maddeler
Sınıf 9; diğer sekiz sınıfın tanımına girmeyen ama taşıma ve depolama sırasında tehlike oluşturan madde ve nesneleri kapsar. Lityum piller, çevre için tehlikeli (deniz kirletici) maddeler, yüksek sıcaklıkta taşınan maddeler, asbest ve manyetize malzemeler bu sınıftadır.
Elektrikli araç ve elektronik ürün trafiğinin artmasıyla birlikte lityum pil sevkiyatları hızla çoğaldı; bu nedenle Sınıf 9, son yılların en çok konuşulan başlığı haline geldi. "Muhtelif" adı, sınıfın önemsiz olduğu anlamına gelmez.
TCR'DE NASIL DEPOLANIR?
Sınıf 9 geniş bir sınıf olduğu için ürünler alt gruba göre ayrı değerlendirilir. Lityum pil grubu; ısı kaynaklarından ayrılmış, erken algılamalı bölgede depolanır. Kabul kararı UN numarası ve SDS üzerinden verilir.
Kimyasal Depolama HizmetiÖrnek ürün grupları
Depolama ilkeleri
- Lityum pillerde UN numarası, ambalaj tipi ve şarj durumu kabulde belirleyicidir.
- Isı kaynaklarından uzak ayrı bölüm; erken yangın algılama önceliklidir.
- Çevre için tehlikeli maddelerde sızıntının yüzeye ve toprağa ulaşmasını önleyen tedbir alınır.
- Sınıf 9 etiketi ve deniz kirletici işaretinin bütünlüğü mal kabulde kontrol edilir.
03AYRIŞTIRMA
Neler yan yana konulmaz?
Aşağıdaki tablo, depolamada en sık karşılaşılan ayrıştırma başlıklarının basitleştirilmiş özetidir.
| Ürün / sınıf | Yanına konulmaz | Genel ilke |
|---|---|---|
| Sınıf 6.1 — zehirli maddeler | Gıda, yem ve gıda ambalajı | Aynı bölgede depolanmaz |
| Sınıf 8 — asitler | Sınıf 8 — bazlar | Ayrı bölüm, ayrı sızıntı toplama alanı |
| Sınıf 6.1 | Sınıf 8 | Ayrı adres; mümkünse ayrı bölüm |
| Sınıf 7 — radyoaktif | Diğer sınıflar ve sürekli çalışılan alanlar | Mesafe + izinli ve işaretli ayrı alan |
| Sınıf 9 — lityum piller | Yanıcı yükler ve ısı kaynakları | Ayrı bölüm, erken algılama |
Bu tablo basitleştirilmiş bir genel ilke özetidir. Bağlayıcı ayrıştırma kararı; ürünün güvenlik bilgi formu (SDS), UN numarası ve IMDG Kod'un segregasyon tablosu esas alınarak ürün bazında verilir.
04SIKÇA SORULANLAR
Sıkça sorulan sorular
IMCO ile IMDG aynı şey mi?
Pratikte evet. IMCO, Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) eski adıdır; kurum 1982'de bugünkü adını almıştır. Tehlikeli madde kodunun resmî adı ise IMDG Kod'dur. Sektörde "IMCO sınıfı" denildiğinde kastedilen, IMDG Kod'un sınıflandırmasıdır.
Depolamada neden denizyolu kodu referans alınır?
Antrepoya gelen yüklerin büyük bölümü denizyoluyla taşınır; ambalaj, etiket, UN numarası ve segregasyon bilgisi IMDG'ye göre hazırlanmış olarak gelir. Depolama mevzuatı ayrı olsa da ürünün tehlike profilini anlatan ortak dil budur. Ayrıştırma planımızı bu dille kurar, ulusal mevzuatla birlikte uygularız.
SDS nedir, neden istiyorsunuz?
SDS (Güvenlik Bilgi Formu); ürünün tehlike sınıfını, UN numarasını, uyumsuz maddeleri, müdahale ve ilk yardım bilgilerini içeren belgedir. Kabul kararını, depo içindeki adres seçimini ve acil durum hazırlığını bu belge belirler. Güncel SDS olmadan tehlikeli madde kabul etmiyoruz.
Karışık sınıf tek partide olur mu?
Olabilir; ancak parti içindeki her kalem kendi sınıfına göre ayrıştırılır. Uyumsuz sınıflar aynı adrese yerleştirilmez. Bu nedenle mal kabulde kalem bazlı kontrol yapar, yerleşim planını kabulden önce hazırlarız.
Teklif için hangi bilgiler gerekir?
Ürünün UN numarası ve sınıfı, güncel SDS'i, ambalaj tipi ve ölçüsü, tahmini hacim (palet veya ton), depolama süresi ve gümrük rejimi (antrepolu / serbest). Bu bilgilerle uygunluk değerlendirmesini ve teklifi hızla hazırlarız.
İLGİLİ HİZMET
IMCO 6-7-8-9 kimyasal depolama hizmetimiz
Segregasyon planı, SDS ve etiket kontrolü, sızıntı önlemi ve acil durum hazırlığıyla yürüttüğümüz depolama protokolünün ayrıntısı.
Kimyasal Depolama HizmetiTEKLİF
Ürününüz hangi sınıfta, birlikte bakalım.
UN numarası ve SDS ile iletin; uygunluk değerlendirmesini ve teklifi hazırlayalım.
Teklif Alın